Şirket aracımız yol çevirmesine girdi. Aracı süren şoförümüzün sigortası var bu noktada bir problem yok ama polis takograf kayıtlarında yer alan isimleri tutanak tutmuş ve sigortaya göndermiş. Bunun üzerine şirketimize sgkdan bir kişinin sigortasını yapmadığımız iddiasıyla ceza gönderildi. Takograf kayıtları ile sgkya itiraz ettik ve polisin bu kişiyi görmediğini belirttik. İtirazımızın denetim geçireceğini söylediler. Cezayı iptal ettirmek için ne yapabiliriz?
CEVAP
Sosyal Güvenlik Kurumu, sigortalılık tesisinde her türlü delil ve karineden faydalanma yetkisine sahiptir. Bu kapsamda, emniyet güçlerince gerçekleştirilen trafik denetimleri önemli bir veri kaynağı teşkil etmektedir. Ticari araç sürücülerine ait kimlik bilgileri emniyet birimleri tarafından SGK ile paylaşılmakta, ayrıca düzenlenen trafik cezaları iki kurum arasındaki protokol gereği düzenli olarak SGK’ya aktarılmaktadır. Bu veriler, fiili çalışmanın tespiti ve kayıt dışı istihdamla mücadelede resmi delil olarak kullanılmaktadır. Söz konusu veriler ışığında tesis edilen idari işlemlere karşı itiraz yoluna gidilmesi halinde; öncelikli inceleme ilgili müdürlükçe gerçekleştirilir. Ancak yapılan itirazın doğrudan karara bağlanamadığı veya olayın mahiyeti gereği ek tahkikat gerektirdiği durumlarda, konu nihai kararın verilebilmesi amacıyla SGK Denetmenlerine intikal ettirilmektedir. Sizin durumunuzda da böyle olduğu anlaşılmaktadır.
Sorunuzdan anlaşıldığı kadarıyla itirazınızın temeli, takograf kayıtlarında ismi geçen bir kişinin işçiniz olmadığı yönündedir. Konu denetmene intikal ettiğinde, denetmen öncelikle bu kişinin beyanını alacak ve incelemeyi genişleterek fiili durumu araştıracaktır. Şunu belirtmek gerekir ki; takograf kayıtları, doğası gereği sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve doğruluğu karine kabul edilen iş yeri kayıtları niteliğinde olduğundan, bu belgelerin aksini ispatlamak oldukça güçtür. Eğer söz konusu kişinin o saatlerde araç başında olamayacağını kanıtlayan (yurt dışı giriş-çıkış kayıtları, yatarak tedavi belgesi, gözaltı tutukluluk halleri vb.) kesin ve somut bir delil sunamazsanız, itirazınızın kabul görmesi pek mümkün değildir. Öte yandan, denetmen için asıl olan kağıt üzerindeki verilerden ziyade fiili durumdur; dolayısıyla söz konusu tespitin aksini kanıtlayıcı her türlü bilgi/belge denetmen tarafından muhakkak dikkate alınacaktır.
SGK tarafından uygulanan işleme yalnızca cezayı kaldırmak amacıyla itiraz ettiyseniz, göz önünde bulundurmanız gereken çok daha ciddi riskler bulunmaktadır. Şöyle ki takograf kayıtlarında görünen kişinin fiilen çalışan işçiniz olmadığını iddia etmeniz, bu işçiye ait takograf sürücü kartının usulsüz olarak başka bir şahsa kullandırıldığı anlamına gelecektir. Denetmenin yapacağı inceleme sonucunda takograf kartının usulsüz kullandırıldığını tespit edip durumu ilgili kolluk kuvvetlerine bildirmesi halinde, karşı karşıya kalacağınız yaptırımlar SGK cezasını katbekat aşacaktır:
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 31 nci maddesi gereğince; hem takograf sürücü kartı sahibine (çalışmadığını iddia ettiğiniz işçiye) hem de aracı fiilen kullanan kişiye ayrı ayrı 75.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.
- Çalışmadığını iddia ettiğiniz kişinin (kart sahibinin) sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınacak ve takograf sürücü kartı iptal edilecektir. El konulan ehliyetin iadesi için idari para cezalarının ödenmesi zorunludur.
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği gereğince; usulsüzlüğe karışan her iki sürücünün de SRC belgeleri iptal edilecektir.
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 35 nci maddesi gereğince; şirketinize (yetki belgenize) 75 uyarma puanı verilebilecektir.
Tüm bu yaptırımların bir kısmı resmi bildirimle doğrudan işleme alınacak, bir kısmı ise ihbar kabul edilerek aracınız hakkında trafik denetimi yapılmasına neden olabilecektir. Dolayısıyla, sırf idari para cezasını iptal ettirmek adına ticari faaliyetlerinizi doğrudan etkileyecek yaptırımlarla karşılaşmayı göze almamanız ve itirazınızı bu doğrultuda tekrar gözden geçirmeniz tavsiye olunur.
İlişkili Yazı: Hizmet ve Fazla Çalışmanın Tespitinde Takograf Kayıtları ve SGK Uygulaması
