Meslek Kodu Değiştirme İşlemleri

Bilindiği üzere sigortalıların fiilen icra ettikleri göreve uygun meslek adı ve kodunun, SGK’ya doğru bir şekilde bildirilmesi yasal bir gerekliliktir. Meslek kodunun fiili durumu tam ve eksiksiz bir biçimde yansıtması, hem işveren yükümlülükleri hem de çalışan hakları açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak uygulamada, meslek adı ve kodunun doğru bildirilmesi hususunun sıklıkla göz ardı edildiği görülmektedir. Günümüzde çalışanlar prim gün sayılarının veya sigortalılık durumlarının takibi konusunda belirli bir farkındalık düzeyine ulaşmış olsa da, aynı farkındalığın doğru meslek kodu bildirimi konusunda henüz tam anlamıyla oluşmadığı söylenebilir.

Meslek Adı ve Kodunun Doğru Bildirilmesi Neden Önemli ?

• İş başvurularında istenen SGK hizmet dökümünde mesleki tecrübenin doğru olarak gösterilebilmesi,
• İleride yaşanabilecek herhangi bir işçi-işveren uyuşmazlığında SGK’ya bildirilen mesleğin haklar bakımından da emsal olarak kabul edilecek olması,
• Fiili Hizmet Süresinden faydalanabilecek mesleklerin yanlış bildirilmesi nedeniyle bu haktan mahrum kalması,
• Mesleki deneyim gerektiren yetki belgelerini alabilmek için şart olan mesleki tecrübenin SGK hizmet dökümü ile ispatlanıyor oluşu, (Örneğin Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi-Emlakçılık Belgesi vb.)
• Yurtdışı vize başvurularında kişinin mesleğinin değerlendirme kriteri oluşu,
• Bazı banka kredi başvurularında SGK hizmet dökümüyle birlikte değerlendirme kriteri oluşu,

nedeniyle meslek kodunun doğru bildirilmesi önem taşımaktadır.

Meslek Kodu Değişikliği Nasıl Yapılır ?

Güncel meslek kodu değişikliği işlemleri işveren tarafından SGK e-Bildirge şifresi ile “Sigortalı İşe Giriş ve İşten Ayrılış Bildirgeleri” uygulamasından yapılabilmektedir. Bu uygulamadan “İşe Giriş Bildirgesi Güncelleme” bölümünden personelin T.C. Kimlik Numarası girilerek aktif bildirgesi açılır. Alt kısımda yer alan “Meslek Adı ve Kodu” sekmesinden yeni kod seçilir ve işlem tamamlanır. Ancak bu kısımdan sadece güncel dönem için değişiklik yapılabilir.

Geriye Yönelik Meslek Kodu Değişikliği Nasıl Yapılır ?

Geriye yönelik değişiklikler işveren veya sigortalı tarafından sadece dilekçe ile yapılabilmektedir. İşverenlerin geçmişe dönük meslek kodu düzeltme başvurularında şu iki önemli kolaylık sağlanmaktadır:

• İşverene bu geçmişe dönük düzeltme işlemi için idari para cezası kesilmez.
• Talep, kurum içi bir denetime veya incelemeye gönderilmeden doğrudan işleme alınır.

Meslek kodu değişikliğinin doğrudan sigortalı (çalışan) tarafından talep edilmesi halinde, bu başvuru SGK tarafından doğrudan işleme alınmamaktadır. Kişinin talebi incelenmek üzere SGK Denetmenlerine sevk edilir ve yapılacak denetim sonucuna göre değişiklik talebi karara bağlanır.

Geriye Dönük Meslek Kodu Değiştirme Cezası

İşverenin kendi isteği ile yaptığı düzeltmelerin aksine, değişikliğin işçi talebi üzerine denetim yoluyla gerçekleşmesi durumunda işverene 5510 sayılı Kanunun 102. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi uyarınca, hatalı bildirimin yapıldığı her bir ay için brüt asgari ücretin onda biri (1/10) tutarında idari para cezası uygulanmaktadır. Ceza tutarlarını hesaplamak için İPC Hesaplama Robotunda yer alan “Meslek Kodu Hatalı Bildirimi” bölümü kullanılabilir.

Geriye Dönük Meslek Kodu Değiştirme Dilekçe Örnekleri

Dilekçe ekine varsa talep değişikliğini destekleyici bilgi/belge iliştirilebilir.

Sigortalılar İçin İzlenmesi Gereken En Doğru Yol Nedir?

Yukarıda bahsettiğimiz üzere işverenler tarafından yapılan meslek kodu değişikliği talepleri, denetime tabi tutulmaksızın ve idari para cezası uygulanmaksızın doğrudan işleme alınmaktadır. Bu nedenle, sigortalının düzeltme talebini öncelikle işverenine iletmesi ve sürecin işveren kanalıyla yürütülmesini istemesi en hızlı ve pratik çözümdür. Ancak işverenin bu talebe olumlu yanıt vermemesi durumunda sigortalı yukarıdaki şikayet dilekçesi ile Kuruma başvurarak süreci şahsen başlatabilir. Bu durumda değişikliğe dair nihai karar, SGK Denetmenleri tarafından yapılacak inceleme sonucunda verilecektir.

Hasan Bilecen

Denetmen, Sosyal Güvenlik Kurumu