Çalıştığınız işyerinde ay boyunca tam zamanlı çalışmanıza rağmen, e-Devlet üzerinden SGK dökümünüzü kontrol ettiğinizde prim günlerinizin 30 günden az yattığını görebilirsiniz. Bu durum işçi ve işveren arasındaki en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri olan eksik gün bildirimi uyuşmazlığını oluşturmaktadır.
Yasal Çalışma Süresi Ne Kadardır?
İş hukukumuzda genel kural, bir işçinin haftalık çalışma süresinin 45 saat olmasıdır. Haftalık 45 saatlik çalışmanın üzerindeki süreler “fazla çalışma” (mesai), 45 saatin altındaki çalışmalar ise “eksik çalışma” olarak kabul edilir. Genel olarak bu süreler pratikte 6 iş günü çalışma 1 gün tatil şeklinde uygulanmaktadır.
4857 Sayılı İş Kanunu – Madde 63:
“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. (…) Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.”
Eksik gün bildirimi, iş hayatında kural değil istisnai bir durumdur. Bir çalışanın SGK’ya 30 günden az bildirilmesi ancak belli nedenlerin varlığı halinde mümkün olup, işverenler işçiyi eksik bildirdiklerinde bunu SGK’ya belirli bir “Eksik Gün Kodu” ile gerekçelendirmek zorundadır.
Tam Çalışmama Rağmen Sigortam Eksik Yatıyor, Ne Yapmalıyım?
Eğer ay boyunca tam mesai yaptığınızı düşünüyor ancak e-Devlet sigorta dökümünüzde yukarıdaki kodlardan biriyle eksik gün bildirildiğinizi görüyorsanız, durumu SGK’ya şikayet etme hakkınız bulunmaktadır.
Şikayetiniz üzerine süreç şu şekilde işler:
Konu, Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından incelemeye alınır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 86. Maddesi’nin 5 nci Fıkrasında:
“Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kurumca istenilmesine rağmen ibraz edilmemesi veya ibraz edilen bilgi ve belgelerin geçerli sayılmaması halinde otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm gereği eksik gün bildiriminin doğruluğunu kanıtlamak zorunda olan taraf işverendir. İşveren, SGK’ya bildirdiği eksik günlerin yasal dayanağını (geçerli belge ve kayıtları) denetmene sunamazsa, SGK bu eksik günleri re’sen (kendiliğinden) 30 güne tamamlar ve doğan prim farklarını faiziyle birlikte işverenden tahsil eder. Ayrıca işverene idari para cezası uygulanır.
Olayın denetim mantığı açısından nasıl çözümlendiğini iki temel örnek üzerinden inceleyelim:
- Örnek 1: Kısmi İstihdam (Kod 06) İhlali
- Örnek 2: Puantaj Kayıtları (Kod 07) İhlali
Özetle; sigortanızın tam çalıştığınız halde eksik yatırıldığını düşünüyorsanız, SGK’ya başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. SGK Denetmenleri incelemenize doğrudan müdahil olacaktır. Sanılanın aksine eksik bildirim durumunu yasal ve geçerli evraklarla ispatlama yükümlülüğü tamamen işverenin üzerindedir.
