5510 sayılı kanunun 13 üncü maddesi ve 6331 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi gereği, iş kazasının işveren tarafından kazadan sonraki 3 iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi gerekmektedir. 2025 yılı itibarıyla bu bildirimi süresinde yapmayan işverene çalışan sayısına ve işyerinin tehlike sınıfına göre 35.416,00 TL ila 106.248,00 TL arasında değişen idari para cezaları uygulanmaktadır. (Cezalar her yıl yeniden değerleme oranlarına göre artırılarak uygulanmaktadır.)
Bildirimler öncelikle https://uyg.sgk.gov.tr/IsvBildirimFormu/ internet adresi üzerinden yapılmaktadır. Her bir işveren bu bildirimi yapmakla mükellef kılınmıştır. Alt/Asıl işverenliğin söz konusu olduğu bir durumda ise yükümlülük ve ceza halleri nedeniyle kafa karışıklıkları meydana gelebilmektedir. Kazazede işçinin fiziksel olarak asıl işverenin işyerinde çalışması nedeniyle sıklıkla iş kazasına dair ilk müdahale de asıl işveren tarafından yapılabilmektedir. Dolayısıyla alt işveren işçisinin iş kazası bildiriminin asıl işveren tarafından yapıldığı haller görülebilmektedir.
Peki böyle bir durumda bildirim yapmayan alt işverene idari para cezası yaptırımı uygulanmalı mıdır ?
Teknik olarak her bir işveren söz konusu bildirimi Kuruma yapmakla mükelleftir. Kaza geçiren işçi alt işveren işçisi ise bildirimi alt işveren yapmalıdır. İlk bakışta bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen alt işverene idari para cezası önerilmesi gerektiği düşünülmektedir. Fakat SGK 5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesini öne sürerek idari para cezası uygulamamaktadır.
(…) Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.
5510 sayılı Kanun 12 nci madde
SGK bu bakımdan, bildirim yükümlüğünün yerine getirilmemesi kaynaklı alt işverene uygulanacak idari para cezasından nihai olarak asıl işverenin de sorumlu olması nedeniyle, asıl işverenin ileride kendisine yöneltilebilecek bu idari para cezasına muhatap olmamak adına bildirimde bulunmasını hakkaniyete uygun olarak mâkul karşılamakta ve alt işverene herhangi bir ceza uygulamamaktadır. Kısacası alt işveren işçisinin uğramış olduğu iş kazasına dair bildirimin alt işveren veya asıl işveren tarafından yapılmış olması yeterli görülmektedir.
- Örnek 1
Alt işveren, asıl işverenin yükümlülüklerinden kanunen sorumlu olmadığı için örnek olaydaki durumun tersi bir durumda idari para cezası uygulanacaktır. Bir diğer değişle asıl işverenin işçisinin geçirdiği iş kazasında alt işverenin bildirim yapması, asıl işvereni sorumluluktan kurtarmayacaktır.
- Örnek 2
